Spelling: de strijd tussen groen en wit

De spelling van je teksten is belangrijk.

Staan je teksten vol met spelfouten, dan zullen lezers afknappen. En dat kan je zelfs klanten kosten.

Ook voor SEO zou het mogelijk slecht uit kunnen pakken.

Google heeft aangegeven dat het geen directe ranking-factor is. Maar indirect kan een slechte gebruikerservaring waarschijnlijk wel negatieve gevolgen hebben voor je bezoekersverkeer uit zoekmachines.

Zoekmachine Bing geeft overigens wél aan dat slechte spelling en grammatica een negatieve invloed hebben op je rankings.

Oké, spelling is dus belangrijk. Maar dan is de volgende vraag welke spelling je moet hanteren. Die van het Groene of het Witte Boekje. In dit artikel lees je er meer over!

Groen en Wit

Elke taal heeft in principe maar één officiële spelling. Dat is voor het Nederlands niet anders: onze spelling ligt vast in het Groene Boekje.

Maar er is een belangrijke kaper op de kust: het Witte Boekje. Wat zijn de verschillen en welke van de twee overtuigt het meest?

Toen de meest recente versie van het Groene Boekje in 2005 het levenslicht zag, barstte er een storm van kritiek los. De spellingsregels zouden te ingewikkeld en moeilijk hanteerbaar zijn.

Als reactie op de groene spelling, verscheen in 2006 het Witte Boekje. De verschillen tussen de twee zijn niet wereldschokkend, maar toch worden er zo’n 596 woorden anders gespeld.

Pannenkoek of pannekoek?

Het grootste verschil tussen Groen en Wit is het gebruik van de tussen-(e)n. Het Groene Boekje geeft voor samenstellingen met een tussen-(e)n een hoofdregel met een aantal uitzonderingen. Op zich helder.

Maar het heeft wel enkele vreemde consequenties. Zo is het bijvoorbeeld wiegelied, maar wiegendood. Spinnewiel, maar spinnenweb. Koninginnedag, maar koninginnensoep. Andere Groene voorbeelden die niet echt gelukkig uitpakken en tegen het taalgevoel indruisen zijn bijvoorbeeld: smartengeld, secondelang, zielenrust, kerkenraad en ideeëloos.

Het Witte Boekje daarentegen beschouwt de tussen-(e)n als een vrije kwestie. Er gelden dus geen vaste regels, maar de schrijver mag afgaan op zijn eigen taalgevoel. Wel geeft het Witte Boekje een aantal handvatten om de keuze voor wel of geen tussen-(e)n te vergemakkelijken.

Op het eerste gezicht lijkt dit misschien een beetje een onbevredigende oplossing. Van een spellingsboekje verwacht je in eerste instantie spellingsregels en geen “vrije kwesties”.

Aan de andere kant vermijd je hierdoor wel de rare inconsequenties die volgen uit de regels van het Groene Boekje. Bovendien is een “vrije kwestie” geen onbekend verschijnsel in spellingsland. Zo laten zowel het Groene als het Witte Boekje de tussen-s vrij: gewichtloos en gewichtsloos, spellingprobleem en spellingsprobleem zijn allemaal correct. Zo gek is het dus nog niet om ook de tussen-(e)n vrij te laten.

Groen vs. Wit: 0-1

Botsende klinkers

Als klinkers botsen gebruiken we een koppelteken of een trema. Groen en Wit hebben duidelijk verschillende ideeën als het gaat om klinkerbotsing.

Groen

Wit

rijinstructeur

rij-instructeur

glijijzer

glij-ijzer

zijingang

zij-ingang

na-ijver

naijver

bijeffect

bij-effect

re-integratie, re-interpretatie maar wel reïncarnatie

reïntegratie, reïnterpretatie, reïncarnatie

Welke woorden zijn het best leesbaar en ogen het mooist? Wat mij betreft een overduidelijk punt voor Wit. Het spellingsverschil in het Groene Boekje tussen re-integratie en reïncarnatie is bovendien maar moeilijk uit te leggen.

Groen vs Wit: 0-2

Accenten

“We hebben elke ochtend een appel”.

Erg lekker natuurlijk en ook nog eens gezond! Maar toch is dat niet wat hier wordt bedoeld. We hebben het hier namelijk over het sein tot verzamelen voor militairen.

Om onbegrijpelijke redenen vindt het Groene Boekje het niet nodig om een accent te gebruiken om het verschil in betekenis aan te duiden. Het Witte Boekje denkt hier anders over en schrijft gewoon appèl.

Groen vs Wit: 0-3

Los of aan elkaar?

Er zitten ook de nodige verschillen tussen de beide Boekjes wat betreft los of aan elkaar schrijven van woorden.

Groen

Wit

centrumrechts

centrum-rechts

top tien

toptien

50 eurobiljet maar wel vijftigeurobiljet

50-eurobiljet en vijftigeurobiljet

sociaal-cultureel maar wel sociaalwetenschappelijk

sociaal-cultureel en sociaal-wetenschappelijk

24 uursservice maar wel 24-jarige

24-uursservice en 24-jarige

Niet alleen zijn de Witte varianten logischer, ze hebben ook niet de inconsistenties die in de Groene spelling wel voorkomen.

Groen vs Wit: 0-4

Hoofdletters

Groen

Wit

cao-overleg, maar wel VUT-premie

cao-overleg en vut-premie

kerstfeest, maar wel Suikerfeest (overigens wel gewoon Kerstmis)

Kerstfeest en Suikerfeest

sovjetcommunisme en Sovjet-communisme (licht betekenisverschil), maar wel Sovjetburger

Sovjetcommunisme en Sovjetburger

verlichting (tijdperk)

Verlichting (tijdperk)

Het begint eentonig te worden maar wederom een zuiver doelpunt voor de Witten.

Groen vs Wit: 0-5

De einduitslag

Als we kijken naar de voorbeelden in dit artikel, behaalt Wit een klinkende overwinning op alle fronten. De spellingsregels van het Groene Boekje worden meestal wel consequent toegepast, maar dit leidt bij veel woorden tot een vreemde en onlogische spelling.

Het Witte Boekje daarentegen is over het algemeen begrijpelijker, maar ook flexibeler. Het biedt meer ruimte voor spellingsvormen die taalgebruikers gevoelsmatig logischer vinden.

Niet voor niets spellen veel media volgens het Witte Boekje, zoals de Volkskrant, NRC, Trouw, Elsevier en de NOS. Als Groen nog een keer een gelijkspelletje of zelfs een overwinning wil behalen op Wit, zal het nog behoorlijk aan de bak moeten.

Click Here to Leave a Comment Below 0 comments

Leave a Reply: